Proefopzetten met teer (vervangers)

(c) Anouk van Nieuwburg: proefopzetten met teer(vervangers)Als stagiaire bij de RCE verdiepte Anouk van Nieuwburg  (student Pedagogische Technische Hogeschool Eindhoven) zich voor het platform Kleur in en op Boerderijen in teer en teervervangers. In zeven dagen voerde zij een empirische test uit naar teervervangers en schreef een literatuurstudie over teer.

Van Nieuwburg licht toe wat de test van teervervangende producten inhoud. Het betreft een eerste experiment.

De proefopzetten

Op een oude geteerde traptrede van de Molen van Jetten te Uden

is een vijftal proefvlakken opg

ezet, met op dat moment beschi

kbare producten:

(1)    Een grijze acrylprimer om te zien in hoeverre de onderliggende teerlaag doorbloedt, omdat deze eigenschap acryl ongeschikt zou maken als verf over bestaande teerlagen;
(2)    Een product op basis van lijnolie;
(3)    Een houtteer en lijnolie mengsel;

(4)    Een bitumenverf;

(5)    Een oude pot black varnish, die in een schuur is gevonden.

(c) Anouk van Nieuwburg: houtteerverwerking(c) Anouk van Nieuwburg: bitumenverwerking(c) Anouk van Nieuwburg: lijnolieverwerking

De gebruikte producten

In tegenstelling tot de acrylverf zijn de lijnolieverf, het houtteerproduct en de bitumenverf producten waarvan wordt gezegd dat ze over een ondergrond van een koolteerproduct kunnen worden aangebracht. Het voornaamste doel hiervan is om te bekijken wat de eigenschappen van de producten in de praktijk zijn. Een kanttekening hierbij is dat van de productsoorten slechts een product is gebruikt, waardoor geen uitsluitsel gegeven kan worden over de gehele productgroep.

Bevindingen tijdens de verwerking van teer(vervangers)

De bevindingen tijdens de verwerking van het product is dat er een duidelijk verschil is tussen de bitumenverf (4) en de andere twee producten (2 en 3) die over koolteer verwerkt kunnen worden. Waar de lijnolie en houtteer producten (2 en 3) een beitsachtige dikte hadden en een mooie vloeiing, was de bitumenverf (4) een dikkere substantie en had het een beduidend minder mooie vloeiing. De bitumenverf gaf bij verwerking een tegenkracht, die bij de andere producten niet werd ervaren.

Voorlopige resultaten van de teer(vervangers)

Zeven dagen nadat de producten zijn opgezet (in totaal is ieder product twee maal opgezet) viel een aantal zaken op. Ten eerste de houtteer (3), deze was in tegenstelling tot de andere producten nog niet stofdroog. Bovendien zaten hier glansvlekken in het oppervlak. De lijnolieverf (2) is in vergelijking met de andere producten zeer mat opgedroogd en wat ook erg opvalt zijn dat kwaststrepen goed te zien blijven, ook na twee lagen. De bitumenverf (4) is in vergelijking met de andere producten juist zeer hoogglanzend. Ook lijkt deze verf veel stof aangetrokken te hebben, in vergelijking met de andere producten. De grijze acrylverf (1) lijkt na zeven dagen nog geen last te hebben van doorbloeding van de onderliggende teerlaag. De black varnish (5) is glanzend, hoewel minder dan de bitumenverf. Ook lijkt deze na zeven dag in ieder geval stofdroog.

Ook de kleur is verschillend, bitumen is heel zwart, de andere producten zijn bruiner van kleur.

Reacties uit het aanwezige publiek:

  • Het is interessant om mengels uit te proberen, bijvoorbeeld naar oude recepten.
  • Vaak is het hout, grof ongeschaafd hout, je zou ook op de achterkant van de plank testen kunnen doen.
  • De RCE zou dit verder moeten onderzoeken.

Opmerking door de stagebegeleider van Anouk (Bernice Crijns, RCE specialist Kleur en Schilderingen):

Voor de groep huisschilders die zich specialiseren in restauratie lijkt nu nauwelijks aandacht op het MBO. Ook is er voor hen geen opleiding op HBO niveau. Hier ligt juist een dringende behoefte!

Het gebrek aan kennis over zoiets als het schilderen met teer en teervervangers roept vragen op, die juist bij uitstek geschikt zouden zijn voor restauratieschilders op HBO niveau. Nu de RCE contacten heeft via Anouk met de PTH blijkt dat deze lerarenopleiding geïnteresseerd is in dergelijke verftechnische vraagstukken voor hun studenten. Dat is heel waardevol.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *