Zorgcollecties in de Benelux

Zorg is zo onderhand de grootste kostenpost van onze huidige samenleving. Tegenwoordig is dat vooral de medische vorm van zorg, maar ik vat het begrip zorg voor deze gelegenheid ruim op. Niet alleen de ziekenhuizen, operatiekamers en intensive cares, maar ook de , de psychiatrische hulp en zelfs de hygiene of de campagnes voor gezond leven en tegen roken. Alles wat ons lichamelijk welbevinden bevordert en in stand houdt.

Hersencoupe van Jelgersma, circa 1910. Collectie Museum Boerhaave.

Tegelijkertijd is die kostenpost ook een van de grootste beschavingsoverwinningen die we hebben behaald. Varierend van de niet te onderschatten invloed van de riolering op de ontwikkeling van de Westerse urbane samenleving tot de enorme vlucht die de medische wetenschap in de afgelopen anderhalve eeuw heeft genomen is de zorg in de brede zin van het woord een van de motoren van het succes van Europa. En daarmee de rest van de wereld.

Ervaren we dat nu ook als erfgoed?

Het Impressionisme en het Cubisme eren we als publiek met massaal bezoek aan block busters. Maar Florence Nightingale en Madame Curie zijn museaal minder succesvol. Of onze eigen Aletta Jacobs, die terecht is opgenomen in de Canon van Nederland. Het Universiteitsmuseum van Groningen heeft haar spreekkamer, wordt de deur daar plat gelopen? Dat vraagt om aandacht.

Hospitium is bezig met een loffelijke actie om alle museale collecties in de Benelux die op een of andere manier met de zorg te maken hebben in kaart te brengen. Lees meer over deze actie van de Belgische vereniging Hospitium op de website van het Digitaal Wetenschapshistorisch Centrum.

En werk mee aan deze inventaristatie.

Kijk ook op de fraaie website Medisch Erfgoed, een initiatief van de vier klassieke universiteiten en hun academische ziekenhuizen. Daar vind je tussen de 100 topstukken ook de hersencoupes van Leidse hoogleraar in de Gerbrandus Jelgersma (1859-1942), die door het LUMC aan Museum Boerhaave in bruikleen zijn gegeven.
Of verdiep je eens in de farmacologische collecties. In Gouda is helaas vorig jaar de presentatie van de farmaceutische collectie verdwenen, maar momenteel kan je genieten van de Pharmacy van Damian Hirst in de Tate Modern in Londen.

Damian Hirst, Pharmacy, 1992, Tate Gallery

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *