zoek de verschillen – vervolg

Het Catch onderzoek MuSeUM heeft vooral een theoretische basis gelegd en een aantal aanbevelingen opgeleverd voor het manipuleren van zoekvragen (queries) en de zgn. ranking van het gevonden resultaat waarbij de items naar relevantie worden gepresenteerd. De volgende stap is het werkelijk bouwen van een zoekmachine die op deze manier werkt. Het vervolgproject MuSeUM Plus is opgezet om o.a. dit doel te bereiken en de experimentele omgeving van het wetenschappelijk onderzoek te vertalen naar de dagelijkse praktijk van erfgoedinstellingen als het Gemeentemuseum. Zo zal de zoekmachine moeten gaan werken op basis van up to date gegevens uit de databases en toepasbaar zijn voor meerdere en verschillende gebruikers en bronbestanden. In het project zal bovendien een mogelijkheid worden ontwikkeld om het resultaat van een zoekactie verder te kunnen bewerken. Ook dit onderdeel bouwt door op een resultaat van het oorspronkelijke Catch project. Het experimentele en hoofdzakelijk interne platform Geméén zal worden uitgebreid om o.a. verzamelingen objectbeschrijvingen in werkgroepverband te kunnen bestuderen.

Om de toekomstige werking van de zoekmachine (werktitel MuS) in relatie tot de Geméén werkgroepen rond objectbeschrijvingen (werktitel O_og) te illustreren is het volgende voorbeeld wellicht nuttig. Stel dat het Gemeentemuseum het voornemen heeft om een website te maken rond het onderwerp Haagse School. Er wordt een werkgroep samengesteld van specialisten (al dan niet vast aan het museum verbonden) die als eerste opdracht krijgt te definiëren wat precies Haagse School is en welke kunstenaars en kunstwerken volgens hen onder deze noemer vallen. Als uitgangspunt wordt de verzameling van het Gemeentemuseum genomen en de collectie-database van het museum geraadpleegd. De traditionele zoekmethode levert echter een zeer onvolledige lijst van relevante objecten op; in de objectbeschrijvingen is namelijk nergens systematisch vermeld dat het object bij de Haagse School hoort. Als we MuS loslaten op alle databases van het museum is het resultaat bevredigender; er worden meer geschikte objecten gevonden die bovendien naar relevantie worden gerangschikt. Als eerste bijvoorbeeld de objectbeschrijvingen waarbij de zoekterm (Haagse School) gevonden is in een specifiek veld; vervolgens items waarbij de zoekterm ergens in de objectbeschrijving voorkomt en tenslotte de objecten waarnaar gelinkt wordt vanuit bijvoorbeeld een literatuur- of tentoonstellingsbeschrijving.

De op deze manier samengestelde set van objectbeschrijvingen wordt gepubliceerd op Geméén: Haagse School O_og , De specialisten kunnen vervolgens aangeven welke objecten uit de verzameling volgens hen al dan niet écht als Haagse School kunnen worden aangemerkt (en waarom!). Tijdens het werken aan de O_og set kan er natuurlijk nieuwe informatie beschikbaar komen die van invloed is op de selectie van relevante objecten (een nieuw opgenomen publicatie over de Haagse School met verwijzingen naar objecten uit de collectie bijv.). Het is daarom zinvol de zoekactie met MuS regelmatig te herhalen en veranderingen t.o.v. het vorige resultaat duidelijk aan te geven. Objecten die nog niet eerder waren gevonden én objecten die wel in het vorige resultaat zaten, maar er nu niet meer in voor komen. Allebei interessante feiten voor de onderzoekers die hiermee hun definitie kunnen aanscherpen en de selectie Haagse School evt. kunnen aanpassen.

De O_og werkgroep zal echter niet alleen de mogelijkheid bieden om te discussiëren over definitie en  samenstelling van een verzameling items. Het is de bedoeling dat een dergelijke studieuze omgeving een rol gaat spelen in de wetenschappelijke beschrijving van objecten. Deze praktijk gaat uit van het feit dat het merendeel van de informatie over een object op losse schroeven staat. De titel kan wijzigen, net als de datering en de toeschrijving aan een bepaalde kunstenaar. De gebruikte terminologie is onderdeel van een almaar voortdurende discussie tussen specialisten en beschrijvingen van voorgangers moeten worden bijgesteld door nieuwe inzichten. Om medewerkers te ondersteunen die deze gegevens toevoegen en aanpassen zal een werkomgeving worden gecreëerd die continue verandering toestaat, discussie faciliteert en bovendien de mogelijkheid biedt om oude beschrijvingen te raadplegen. In feite het model van Wikipedia.

Het Gemeentemuseum beschikt over collectieregistratie software voor het vastleggen van de basisgegevens voor de identificatie van een object. Voor een verantwoord beheer van de collectie moet kunnen worden teruggevallen op een set van “harde” gegevens. Een deel van deze gegevens verandert nooit (bijv. verwervingsgegevens, uniek objectnummer, afmetingen). Voor het andere deel wordt gebruikt gemaakt van de laatste officiële versie (titel, afbeelding, vervaardiger, materiaal en techniek etc.).  Zowel invoer als redactie van deze gegevens vindt plaats in een strakke structuur van afgebakende velden met specifieke instructies. In bovengenoemde studie-omgeving wordt de mogelijkheid geboden om nieuwe inzichten te ontwikkelen en “in bewerking” beschrijvingen op te stellen. Een specifiek redactieproces moet ervoor zorgen dat relevante nieuwe informatie uit de studie-omgeving zo nodig doorstroomt naar de officiële basisbeschrijvingen.

De beschrijving in de studie-omgeving zal in tegenstelling tot de objectinformatie in het collectieregistratie systeem vooral bestaan uit lopende tekst. De informatiebenadering van de documentalist (opknippen in stukken en verdelen over velden) staat haaks op de praktijk van de wetenschappelijke medewerkers van het museum. Zij schrijven in principe artikelen waarin alle informatie over bijvoorbeeld een object als samenhangend verhaal wordt gepresenteerd. Het zijn auteurs die gewend zijn te werken binnen een redactioneel kader en bijvoorbeeld voor een specifieke doelgroep of toepassing, maar binnen die begrenzingen veel vrijheid nodig hebben. Een vrijheid die ze niet vinden in de standaard registratie software.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *