Het Lunder Conservation Center, dat in juli 2006 geopend werd, is de eerste faciliteit in de V.S. waar museumbezoekers permanent een blik achter de schermen kunnen krijgen bij cruciaal conserveringswerk. Het Smithsonian American Art Museum heeft conservatoren in dienst met expertise op het gebied van schilderijen, papier, objecten (beeldhouwkunst), en lijsten die zorgdragen voor de collecties. Vijf labs zijn zichtbaar via glazen wanden die van de vloer tot het plafond reiken. Zo is het publiek in staat om alle aspecten van conservering te zien, iets wat normaal gesproken plaatsvindt buiten het gezichtsveld van de bezoekers. Video’s van de conservatoren aan het werk zijn online (via artbabble.org) te bekijken.
De conservator aan het werk op video
Geplaatst op 1 februari 2010 om 11:13 pm door Theo Meereboer

Marina Raymakers
2 jaren geleden
Deze 2 links in dit bericht brengen je naar heel verschillende filmpjes. Via de link naar Art Babble zie je vooral kunstenaars aan het woord, ze praten over de tot standkoming van hun werk met conservatoren (‘curators’). De filmpjes van het Lunder Conservation Center laten het werk van de restauratoren (‘conservators’) daar zien, heel toegankelijk!
Theo Meereboer
2 jaren geleden
@ Marina: ik vond nog wat filmpjes bij het Lunder Conservation Center. Het zijn wel wat verouderde video’s, maar bijvoorbeeld deze over restauratie van een schilderijlijst geeft toch een aardig beeld van waar ze mee bezig zijn: http://americanart.si.edu/lunder/video.cfm?key=4&subkey=1196&CFID=5317188&CFTOKEN=95834323
Catrien Deys
1jaar geleden
Dit bericht vind ik een beetje verwarrend, in verband met de vertaling van conservator=curator. Er wordt melding gemaakt van cruciaal conservatorenwerk, waar restauratie wordt bedoeld, denk ik, en dan worden er in de link van het Smithonian inderdaad conservatoren (curaotors) aan het woord gelaten. Misschien kan het bericht iets helderder worden geformuleerd.
Theo Meereboer
1jaar geleden
@Catrien: de Nederlandse en Engelse (en Amerikaanse) termen zorgen idd een beetje voor verwarring; het zijn idd. video’s van restauratoren. In Nederland maken we volgens mij duidelijker onderscheid tussen restauratie en conservatie. Wat in nl. een conservator is, wordt bij mijn weten in USA en UK curator genoemd. Kortom, het gaat om zorg dragen voor beheer en behoud van een collectie. Denk jij dat we in nl. toe zouden moeten werken naar een integrale aanpak, of is die er al? Maakt het werkelijk veel verschil naar welke video’s gelinkt wordt? Mij gaat het om het principe van gebruimvan video.
Belangrijk punt vind ik dus, dat er bij diverse instellingen, w.o. Lunder Conservation Center, een blik achter de schermen wordt gegund. Blijkbaar is er interesse, ook bij een breed publiek. En het doet me deugd dat de kracht van video voor instructie, informatie en inspiratie wordt aangewend. Ik denk dat we dat voor de Collectiewijzer ook vaker zouden mogen gebruiken. Ken jij veel Nederlandse voorbeelden daarvan?
Catrien Deys
1jaar geleden
@Theo:mijns inziens is er een groot verschil tussen een conservator (curator) en een restaurator (conservator). De conservator/curator is veel meer kunsthistoricus en houdt zich bezig met verzamelen, tentoonstellen etc. De behoudsmedewerker en de restaurator houden zich bezig met de preventieve en curatieve conservering. Wat bedoel je in dit verband met integrale aanpak?
Ik ben meer geïnteresseerd in beeld van restauraties dan b.v. interviews met kunstenaars, dus daarin maak ik wel onderscheid.
Overigens is de beroepsvereniging van restauratoren: Restauratoren Nederland, lang bezig geweest met een competentieprofiel om de verschillende niveaus van restauratieprofessionals duidelijk te omschrijven en dus juist onderscheiden aan te brengen.
Er zijn wel voorbeelden van (Nederlandse) restauraties die op video zijn te zien, ik heb er op Collectiewijzer ook wel naar verwezen, je zou dat nog eens kunnen nazoeken. Voor zover ik me kan herinneren heeft Milco Den Leeuw van ARR (atelier voor restauratie en reseach) er ervaring mee. In de monumentenzorg is het vrij gangbaar. Het is natuurlijk een prima documentatie- (en promotie)middel, dus misschien kan er eens iets over georganiseerd worden.
Er is bij restauratie van ontwerptekeningen van gebrandschilderd glas in een kerk wel eens overwogen met een webcam te werken, maar dat is i.v.m. veiligheidsoverwegingen niet gebeurd.
Theo Meereboer
1jaar geleden
@Catrien: de verwarring van Nederlands naar Engels en terug lijkt me duidelijk zo; curator=conservator=restaurator = behoudsmedewerker?
Met een integrale aanpak bedoel ik een antwoord op het volgende. Disciplines en specialismen raken steeds duidelijker afgebakend naarmate de professionalisering vordert. Of zoals jij het zegt: “… duidelijk te omschrijven en dus juist onderscheiden aan te brengen.” Ondanks het voordeel van die verduidelijking kan dit in de alledaagse praktijk zorgen voor een soort verzuiling. Anders gezegd: we spreken ieder foutloos onze eigen taal, maar met elkaar communiceren wordt steeds lastiger.
Daarnaast is er zo in Nederland een enorme hoeveelheid aan stichtingen, verenigingen, brancheorganisaties, platforms, instituten gevormd. Ieder maakt zich sterk voor de eigen discipline en specifieke identiteit. Dat maakt het leggen van verbanden, samenwerken op vakoverstijgend terrein (de weerbarstige praktijk), ‘kennismaking’ en kennisuitwisseling er niet eenvoudiger op. En waar daar digitale middelen, databases en media bij te pas komen, lijkt een zelfde soort wildgroei ontstaan te zijn. Voor de eindgebruiker is dat niet erg praktisch. Voor het uitwisseling van ervaringen evenmin. We willen met de Collectiewijzer voorkomen dat we voor niemand iets kunnen betekenen, omdat we ieder afzonderlijk op strikt eigen terrein en met eigen terminologie moeten benaderen. Niet dat jij dit bedoelt, maar ik wil dit statement graag naar aanleiding van deze discussie maken.
Ik denk dat het voor een conservator en ook voor een restaurator interessant en leerzaam kan zijn om een kunstenaar te zien vertellen over het werk dat zij/hij maakt. Vooral wanneer dit werk (later) in de oorspronkelijke staat en met de oorspronkelijke bedoeling hersteld en tentoongesteld moet worden. Ik ga de oude Collectiewijzer nog eens nazoeken op de verwijzingen die je aangeeft.
Catrien Deys
1jaar geleden
@ Theo: zit je me nou te stangen, of hoe zit dat? Nog één keer en dan hou ik erover op: curator (eng) = conservator (nl); conservator (eng) = restaurator (nl). Ik vind het belangrijk, ook n.a.v. jouw statement om niet zozeer ‘eigen’ terminologie te hanteren, maar universeel gangbare, anders verzand je. (als restaurator/restaurateur spreek ik uit ervaring)
Wat integrale aanpak betreft is het onderzoeksproject ‘conservering van moderne kunst’, een goed voorbeeld. Het resulteerde in het symposium ‘Modern art: who cares?’ (sept. ’97) en natuurlijk is INCCA voorbeeldig. Veel resstauratoren houden zich trouwens niet alleen met pure restauratiewerkzaamheden (curatieve conservering) bezig, maar ook met passieve conservering, advisering, opleiding en begeleiding (van b.v. behoudsmedewerkers), productontwikkeling etc.
Naast moderne kunst, is er natuurlijk nog een heel scala aan objecten die alleen maar voor zichzelf kunnen spreken en het is niet altijd mogelijk en/of wenselijk om een werk in de oorspronkelijke staat of met de oorspronkelijke bedoeling terug te brengen, maar dat voert nu te ver.
Er is inderdaad een enorme wildgroei aan instellingen etc., maar de culturele sector blijft toch klein, dus kennisuitwisseling hoeft niet erg problematisch te zijn en is dat in veel gevallen ook niet. Het blijft natuurlijk wel belangrijk dat men zich ervoor open stelt.
Ik hoop dat Collectiewijzer kan uitgroeien tot een portal waar alle informatie (over behoud en beheer van cultureel erfgoed in de breedste zin) op overzichtelijke wijze toegankelijk is.
Theo Meereboer
1jaar geleden
@ Catrien: nee ik zit je niet te stangen. We proberen er een dynamische discussie van te maken…
Zo zie je maar, als er dialoog is, hanteren we snel genoeg dezelfde termen. Het merendeel van de mensen zal dit overigens worst zijn, zelfs bij de vakgenoten, vrees ik.
Je raakt en-passant wel enkele discussies aan, zoals de vraag of het altijd wenselijk is een werk in de oorspronkelijke staat of met de oorspronkelijke bedoeling terug te brengen. Daar gaan we het dan over hebben, zowel op dit weblog als op onze Linked groep (http://www.linkedin.com/groups?gid=2672013&trk=hb_side_g). Bij de laatste had ik ‘onze discussie’ nog eens op de kaart gezet, aangezien ik benieuwd ben wat dit aan meningen losmaakt bij anderen. Misschien wel geen mening, wat zou betekenen dat iedereen het eens is?