Interieuronderzoek verfijnd bouwhistorische bevindingen in ’s-Hertogenbosch

Hinthamerstraat 138 fofo (c) gemeente Den Bosch)Hinthamerstraat 138 heeft een voor- en achterhuis van laatmiddeleeuwse oorsprong. Harriën van Dijk verteld op het (juni 2006) over het bouwhistorisch en dat de gemeente in het pand verricht.
 
Casco dateren met

Uit dendrochronologisch onderzoek is gebleken dat het huis in 1491, 1546 en 1599 is verbouwd. Archiefbronnen (onderzoek Esther Vink) geven hierover geen nader inzicht. Eind 19de eeuw vond nog een verbouwing plaats, met onder meer de vernieuwing van de voorgevel.
 
Interieuronderzoek levert kennis over de

Het pand bestaat uit een kelder, dat in het voorhuis is overwelfd, begane grond, verdieping en zolder. Interessant zijn de nog aanwezige insteekverdieping, balklagen, alkoof en bedsteden op de verdieping en kap. Naast onderzoek van de bouwhistorische structuren vond ook uitgebreid interieurhistorisch en plaats, in samenwerking met Maike Tjon A Kauw (BAM) en Luc Megens (ICN). Door dit onderzoek is inzicht verkregen hoe het interieur in de loop van de tijd is geweest. Opmerkelijk is echter dat dit gedetailleerde onderzoek nog meer kennis oplevert over de bouwgeschiedenis. Gedetailleerd interieuronderzoek/ is dus zeer nuttig voor het .
 
helpt dateren
In de voorkamer op de verdieping zijn kleine fragmenten behanglagen gevonden, waarbij vier fasen zijn te dateren. De oudste laag dateert uit het tweede kwart van de 19de eeuw. De behangfragmenten konden de datering van de voorgevel nuanceren. De veronderstelling dat de van oorspronk houten gevel in zijn geheel aan het eind van de 19de eeuw was vervangen, bleek niet te kloppen. De gevel is in de tweede kwart van de 19de eeuw vervangen, waarna in de periode 1870-’90 alleen de winkelpui is vernieuwd.
 
Achterkamer, Muurschildering (voor restauratie) foto (c) gemeente Den BoschMet kleuronderzoek verbouwingen duiden en schilderingen ontdekken
Dankzij het kleuronderzoek is te bepalen wanneer onderdelen als alkoven en bedsteden aangebracht en weer verwijderd werden. Bij het plafond trof men drie afwerklagen aan en bleek dat de kamerindeling met de alkoof van later datum was, dan aanvankelijk werd gedacht.
De achterkamer op de begane grond achter de winkel werd in 1948 verbouwd. Hier werd de grootste vondst gedaan. Laatgotische muurschilderingen met ranken en dieren (vos, hond, haas) zijn hier gespaard gebleven. Deze zijn vergelijkbaar met de schilderingen in de Sint Jan. Het meest bijzondere is dat de schilderingen nog rondom, op alle muren in de kamer, aanwezig zijn. De rankenschildering is overschilderd met een tweede muurschildering. Dit betreft een prachtige, vroegrenaissance cartouche met een tekstvak, gedecoreerd met beslag- en rolwerk en twee mannenhoofden. Deze schildering bevindt zich nu in een smal gangetje, die in de 17de eeuw van de kamer is afgescheiden. Luc Megens (ICN) deed pigmentonderzoek.
 
Archiefonderzoek geeft betekenis aan gebruikssporen
Het pand heeft lange tijd een winkelfunctie gehad. Uit bronnenonderzoek is gebleken dat er circa 100 jaar een interieurwinkel was gevestigd, waarvan sporen nog altijd zichtbaar waren. Onder andere zijn op een muur de contouren van een kast met laatjes zichtbaar. In elk laatje zat een kleurpigment die de winkellier los verkocht. Doordat het pigment met het schuiven van de laatjes tegen de achtermuur opstoof, is het nu mogelijk door middel van pigmentonderzoek te achterhalen welke pigmenten men aan het eind van de 19de eeuw in deze winkel verkocht. Een ander interessante vondst met betrekking tot de winkelfunctie was een dichtgespijkerd kastje onder de trap. Hierin lagen verschillende catalogi van o.a. meubels, behang en tapijten uit de periode 1925-1935. Ook deze geven een indruk van de collectie van de winkel. Al met al een bijzonder pand dat uitnodigt om nog lange tijd onderzoek naar te doen.
 
Meer informatie over Hinthammerstraat 138:
Hinthamerstraat 138 op de website van de gemeente ‘s-Hertogenbosch (link)
folder Hinthamerstraat 138 Open monumentendag 2008 (pdf)
 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *