Kerkborden, ambacht of monumentale kunst?

Gebodenbord (1619) te Schiedam, Grote Kerk, foto (c) Pieter de RuyterPieter de Ruyter restaureerde vier Tien Geboden borden, in respectievelijk de Grote Kerk of Sint Janskerk te Schiedam (1619), Grote Kerk te Maassluis (1664), Hervormde Kerk te Geervliet (1588) en de Nederlands Hervormde Kerk te Bleiswijk (1647). De Ruyter gaf over die restauraties een lezing tijdens het tweede Kleurhistorisch Platform (2005).
 
Hij vertelt dat in gereformeerde kerken Tien een bijzondere plaats innemen. Zij hebben een grote afmeting (soms wel 35-45 m2!), want de teksten op de borden moesten van een afstand
goed te lezen zijn. In het christelijk onderwijs werd het uit het hoofd leren van de teksten geoefend. De versiering om de tekst dient louter als begeleiding, en is ondergeschikt. De borden in de vier kerken zijn
gemaakt van eikenhout en zijn beschilderd met olieverf en bevatten vergulde onderdelen, waardoor zij volgens de Ruyter gezien kunnen worden als olieverfschilderijen van monumentaal formaat.
 
Tenslotte gaat de spreker in op de die ten grondslag heeft gelegen aan de restauraties. Voordat een restaurator aan het werk kan, wordt eerst het uitgangspunt omschreven, van waaruit hij kan gaan werken. Daarbij kan de Ethische Code van E.C.C.O. als leidraad dienen. Bij de van de borden is het behoud van de historische afwerkingen en afbeeldingen zelf, en waar mogelijk het weer zichtbaar maken, als uitgangspunt genomen.
 
Nawoord: Pieter de Ruyter is in 2015 overleden. Hij heeft zijn restauratieverslagen nagelaten aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). De lezing en de verslagen van de restauraties zijn opgenomen in de bibliotheek van de RCE, zie www.cultureelerfgoed.nl.
 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *